Oranje’s eerste Lenstra, Kluivert

Foto:

We gaan vandaag terug naar 17 november 1912. Naar de eerste topschutter in de geschiedenis van het Nederlands elftal. Mannes Francken was de Abe Lenstra, de Patrick Kluivert, de Ruud van Nistelrooy van zijn tijd - het eerste en tweede decennium van de vorige eeuw. Hij had goud in zijn schoenen, ook die dag in het uitduel tegen Duitsland (2-3).

Francken (zittend rechts) was erbij toen het Nederlands elftal zijn derde interland ooit speelde, tegen - uiteraard – België. De zuiderburen wonnen in 1906 ruim, met 5-0, en het duurde tot zijn vierde interland voor Francken wist te scoren. Maar daarna ging het hard. In 22 wedstrijden voor het Nederlands elftal kwam hij tot 17 doelpunten, een hoog gemiddelde voor een international. Hij staat veertiende op de ranglijst van topscorers in Oranje.

Sterren

Francken was vanwege zijn doelgerichtheid één van de grote sterren uit de beginjaren van het Hollandse voetbal. Hij speelde bij HFC uit Haarlem - dat destijds nog lang niet het predikaat ‘Koninklijk’ droeg. Hij begon bij de Haarlemse club als keeper, maar al snel hadden ze door dat hij beter was in doelpunten maken dan tégenhouden.

In die interland in en tegen Duitsland, gespeeld in het Platz Sportpark Gesellschaft, zorgde hij voor de openingsgoal, na een kwartier, en ook voor de winnende goal – een kwartier voor tijd. Tussendoor had ook Jur Haak – van Haarlem – gescoord. Daardoor won de ploeg van bondscoach Fred Warburton de burenstrijd.

Malschgroen

Later wist Francken ook eens drie maal te scoren, tegen de Belgen – die toen met 7-0 werden opgerold. Een verslaggever van het blad Revue der Sporten, dat begin vorige eeuw uitkwam, verhaalt over de wedstrijd: ‘Ik heb Zondag 'n machtig schilderij in Haarlem gezien. Een schilderij van heerlijke tinten, van menschelijke kracht, van menschelijk vernuft. Het werd als door een wonder-iets uit je dagelijksche sleur gerukt, je adem ging sneller, rillingen trilden door je corpus heen, je werd 'n ander wezen. Die slanke kerels daar te zien in hun frisch-oranje jerseys met witte broek op het malschgroen gras, dat bont beweeg te aanschouwen in de ontzaglijke menigte toeschouwers, dan bij een doelpunt dat van louter vreugde dansen, springen te volgen, dat lang aaneengerekt gejubel te hooren, neen, het was iets onvergetelijks. Van de voorhoede was Francken ontegenzeggelijk de man. Een speler… voilà tout!’

Twee jaar na zijn laatste interland, het was inmiddels 1916, vertrok Mannes Francken naar Nederlands-Indië. Veel gezinnen maakten in die tijd de overstap naar de andere kant van de wereld. Met zijn (internationale) loopbaan was het toen uiteraard gedaan. Ook met die van zijn broer Jacques trouwens, die eveneens meeging en ook eenmaal in Oranje speelde. Hij wist dat duel ook te scoren. De scherpte voor het doel bleek een echte familietrek.

Opstelling Nederland: Göbel, Wijnveldt, Bouman, Bosschart, De Korver, Lotsy, Van Breda Kolff, Haak, Francken, Vos, Bouvy.

In deze rubriek blikken wij terug op historische wedstrijden van het Nederlands elftal. Gespeeld op de dag van vandaag, maar dan jaren geleden. Naast de wedstrijden komt ook het verhaal achter die duels aan bod. Ook wedstrijden van andere nationale teams kunnen de revue passeren, net als portretten van voormalig internationals of andere bijzondere gebeurtenissen die op een bepaalde dag in het verleden van belang waren voor Oranje.

Volg ons ook op Twitter!