In aanloop naar het WK in Zuid-Afrika wordt Oranje op de voet gevolgd. Verslaggever Edwin Schoon, die met het Nederlands elftal meereist, laat zijn licht schijnen op cruciale, ludieke en spannende ontwikkelingen rond Oranje en het aanstaande WK. Vanaf 11 mei verschijnt Laduma dagelijks. Dat zou zomaar kunnen duren tot 11 juli, de dag van de WK-finale.
Vandaag gaat het gebeuren. Vier mannen krijgen te horen dat ze zich bij hun vrouw en kinderen kunnen vervoegen, waar ze nog geen week geleden afscheid van hebben genomen, in de hoop dat het echte weerzien pas half juli zou zijn. Om vijf uur op deze donderdagmiddag maakt bondscoach Bert van Marwijk de namen bekend. De betreffende spelers hebben hoogstwaarschijnlijk op dat moment het kamp al verlaten. Daar zijn, zeer waarschijnlijk, geen camera’s bij.
Sinds ‘Big Brother’ en tal van klonen van dat programma zijn we er zonder dat we het zelf door hebben aan gewend geraakt dat we massaal kijken naar een groep die een tijd dicht op elkaar zit. Of opgesloten in een huis en wat dan ook, en – dat is cruciaal - dat er iemand weg moet. Iemand voor wie je als kijker, soms ongewenst, al een zekere sympathie hebt. Ook ‘Boer zoekt vrouw’ is zo mateloos populair.
Volksstammen zitten aan de buis gekluisterd. Waarschijnlijk heeft dat te maken met een universele angst van de mens: buitengesloten worden. Uit de groep gestoten worden. Ernaar kijken zonder dat je zelf gevaar loopt, is natuurlijk veilig en fascinerend tegelijk. Gelukkig beslist vandaag gewoon de bondscoach met zijn staf, en niet miljoenen Nederlanders met een sms’je. Met ‘one-man-one-vote’ wordt je nooit wereldkampioen.
Stijn Schaars was woensdagavond na het duel met Mexico realist. ,,Natuurlijk zit ik bij die jongens die niet zeker is van een plek in de WK-selectie. Ik heb volgens mij wel een goede week gedraaid, maar de bondscoach beslist.” Hij ontkende dat hij een slapeloze nacht tegemoet zou gaan. Maar dat is maar de vraag. Het is allemaal niet niets. WK of geen WK, that’s the question.
Maar Schaars hoeft van de groep die nog zou kunnen afvallen misschien wel het minst te twijfelen. Ibrahim Afellay daarentegen rekent zichzelf niet tot die groep. De uitblinker tegen Mexico reageerde, ondanks de euforie, fel op de vraag: ,,Je hebt alle twijfels of je bij de laatste 23 zit wel weggespeeld, zo lijkt het. Zie je dat ook zo?” De PSV’er, die niet zijn beste seizoen speelde, maar deze week excelleert bij Oranje, antwoordde: ,,Ik weet niet waar die verhalen vandaan komen. Met mijn hand op mijn hart kan ik zeggen dat ik nooit getwijfeld heb. Als ik fit was zat ik er altijd bij. Ik heb nooit angst gekend.”
Afellay zou best eens gelijk kunnen krijgen. De mannen die zich vandaag waarschijnlijk wel zorgen moeten maken, en mogelijk een erg onrustige nacht hebben gehad zijn Edson Braafheid, Orlando Engelaar, Ron Vlaar, Vurnon Anita en mogelijk toch ook Jeremain Lens. Dat laatste vermoeden is ontstaan doordat de bondscoach zich na het duel met Mexico liet ontvallen dat Ryan Babel vandaag in kan stromen in de groep. Die training is echter na de bekendmaking van de afvallers. Babel gaat dus toch mee, en Lens mag vertrekken, zou je dan kunnen concluderen.
En daar zit meteen het gevaar. De bondscoach beslist, niet de journalisten, niet het publiek met stemkastjes of sms’jes. Bovendien: na de keuze voor de 23 begint ‘Big Brother Oranje’ pas echt, want voor het duel met Denemarken, elf tegen elf, moeten er weer twaalf afvallen. Het blijft fascinerend. En ook al mag Nederland niet meestemmen, massaal zal ons volkje op ook die momenten aan de buis gekluisterd zijn. Dat is niet alleen uit liefde voor het voetbal en Oranje patriottisme.
Edwin Schoon is tevens auteur van De Macht van de Bal, over Afrikaanse voetbal en dictatuur.