Iedere vier jaar komen de beste voetballanden van Europa elkaar tegen op het Europees kampioenschap. Op EURO 2012 strijden de landen voor de veertiende keer om de hoofdprijs. Hoe vergingen de dertien voorgaande edities?
1960
Gastland: Frankrijk
Winnaar: Sovjet-Unie
Het eerste Europees kampioenschap werd in 1960 gespeeld in Frankrijk. Gastland Frankrijk, de Sovjet-Unie, Joegoslavië en Tsjecho-Slowakije waren de enige deelnemers. De finale werd na verlenging met 3-1 gewonnen door de Sovjet-Unie, nu Rusland. De Joegoslaven stonden na deze spannende finale met lege handen.
1964
Gastland: Spanje
Winnaar: Spanje
Ook aan het toernooi in 1964 namen maar vier landen deel. Een gevolg van het strenge kwalificatiesysteem van de UEFA. Daardoor bestond dit Europees kampioenschap uit slechts 4 wedstrijden (inclusief de finale) die in 4 dagen afgewerkt werden. Opmerkelijk is het toeschouwersaantal tijdens de wedstrijd Hongarije-Denemarken. Er kwamen maar drieduizend mensen op deze wedstrijd af.. en dat in het reusachtige Camp Nou!
1968
Gastland: Italië
Winnaar: Italië
De eerste Italiaanse EK-titel werd door de Italianen gewonnen binnen de eigen landsgrenzen. De finale tussen Italië en Joegoslavië werd gespeeld over twee wedstrijden. Omdat beide landen met -1 gelijk speelden, moest er nog een wedstrijd worden gespeeld. Twee dagen na de eerste finale won Italië met 2-0 en werd het voor de eerste keer Europees kampioen.
1972
Gastland: België
Winnaar: West-Duitsland
De doorbraak van de Duitser Gerd Müller vond plaats tijdens het EK van 1972 in België. Nog altijd namen er maar vier landen deel aan dit Europees Kampioenschap. De Belgen hadden vooraf goede hoop op het bereiken van de finale. Ze eindigden uiteindelijk op de derde plaats. De titel van 1972 was de eerste voor West-Duitsland, dat in de finale Joegoslavië met 3-0 aan de kant zette.
1976
Gastland: Joegoslavië
Winnaar: Tsjecho-Slowakije
Het EK van 1976. Tussen de omstreden WK’s door nam Nederland deel aan het Europees kampioenschap. In Joegoslavië werd verloren van latere toernooiwinnaar Tsjecho-Slowakije en werd in de troostfinale gewonnen van het gastland. De finale tussen Tsjecho-Slowakije en West-Duitsland werd beslist door het nemen van strafschoppen. Mede door de wereldberoemde penalty van Panenka won Tsjecho-Slowakije. Uli Hoeness miste de beslissende strafschop voor de Duitsers.
1980
Gastland: Italië
Winnaar: West-Duitsland
In 1980 werd er voor het eerst met een poulesysteem gewerkt op een Europees kampioenschap. De acht deelnemende landen werden verdeeld over twee poules van vier landen. Nederland zat onder meer ingedeeld met West-Duitsland. Dat land bleek later de winnaar van het toernooi, waardoor de tweede West-Duitse EK-titel een feit was. De finale liep voor de Belgen niet goed af. Ze verloren met 2-1 van onze Oosterburen.
1984
Gastland: Frankrijk
Winnaar: Frankrijk
Frankrijk sleepte in 1984 binnen de eigen landsgrenzen de eerste EK-titel in de wacht. Dit toernooi bestond, net als de voorgaande editie, uit twee poules en een knock-outfase. In de poule was Frankrijk oppermachtig en ook de finale werd redelijk makkelijk gewonnen van de Spanjaarden: 2-0. Oranje was door een bizarre ontknoping van de kwalificatiereeks niet present op dit toernooi.
1988
Gastland: West-Duitsland
Winnaar: Nederland
Onvergetelijk. Zo zullen veel Nederlanders het EK’88 nog steeds omschrijven. Prachtige doelpunten, mooie acties en natuurlijk de hoofdprijs. De aanloop naar het EK van 1988 was rommelig. Nederland was bijna uitgesloten van deelname aan het eindtoernooi, omdat er in de wedstrijd tegen Cyprus een ‘bom’ ontplofte in het strafschopgebied van de tegenstander. Het duel moest worden overgespeeld, maar alsnog was Nederland te sterk voor de Cyprioten.
Nederland reisde met een sterke selectie af naar West-Duitsland. Ruud Gullit en Marco van Basten waren de twee grootste talenten in de selectie van Rinus Michels. Van de Sovjet-Unie wordt nog verloren, maar van Engeland en Ierland gewonnen. In de halve finale is Oranje thuisland West-Duitsland de baas.
Dan, 25 juni 1988. De finale. Het moment waarop heel Nederland massaal achter Oranje staat. Het is Oranje tegen de Sovjet-Unie, op dat moment een zeer lastige tegenstander. Vooraf was de Sovjet-Unie licht favoriet, mar toch komt Nederland op voorsprong door een doelpunt van Ruud Gullit.
Dan, tien minuten na rust, vindt er een wonder plaats in het Olympiastadion van München. Arnold Mühren speelt de bal lang op Marco van Basten, die met een geniaal schot uit de draai de kruising weet te vinden. Een onmogelijk doelpunt én de beslissing: 2-0.
Dit betekent de vijfde EK-goal voor Van Basten, die zich daarmee kroont tot topscorer van het toernooi. Ook werd hij gekozen tot beste speler van het EK 1988. ,,Een jongensboek dat waarheid wordt’’, koppen de kranten. Het feest in Nederland is inmiddels los gebarsten.
1992
Gastland: Zweden
Winnaar: Denemarken
Het Europees kampioenschap van het Noorden. Gastland Zweden en winnaar Denemarken gaven dit EK een stevige Scandinavische tint. Achteraf bleek dit het laatste EK te zijn met maar 8 deelnemers, tegenwoordig nemen er 16 landen deel.
Winnaar Denemarken zou in eerste instantie helemaal niet actief zijn op het EK van ’92, maar omdat Joegoslavië zich vanwege de oorlog af moest melden konden de Denen hun vakantie afbreken. Het verhaal gaat namelijk dat de meeste Deense spelers al op het strand lagen. De perfecte voorbereiding, zo bleek. In de halve finale wordt titelhouder Nederland na strafschoppen verslagen, in de finale is Duitsland de pineut. De ‘campingvoetballers’ van Denemarken flikten het.
1996
Gastland: Engeland
Winnaar: Duitsland
Het eerste EK met 16 deelnemende landen is EURO 1996. Dit kwam de aandacht in de media alleen maar ten goede. Nadat Engeland eerste werd in de poule, met onder meer Nederland, schopten de Engelsen het tot de halve finale.
Daarin werd het gastland na strafschoppen uitgeschakeld door Duitsland. Laatstgenoemde blijkt later de sterkste van alle 16 deelnemers. Een knallende finale was het helaas niet, maar dat typeerde het toernooi eigenlijk wel. Nederland werd in de kwartfinale uitgeschakeld door de Fransen, na strafschoppen.
2000
Gastland: België en Nederland
Winnaar: Frankrijk
Eindelijk, een Europees kampioenschap in Nederland. Samen met de Belgen organiseerde Nederland Euro 2000. Kosten nog moeite werden gespaard om dit toernooi tot een succes te maken. Oranje werd eenvoudig groepswinnaar en won ook de kwartfinale overtuigend van Joegoslavië, met 6-1. In de halve finale legde het Nederlands elftal het in de strafschoppenserie af tegen de Italianen. Jaap Stam, Paul Bosvelt en Frank de Boer misten. Een domper voor het gastland.
In een uitverkochte Rotterdamse Kuip gingen de Italianen lang aan de leiding gedurende de finale tegen wereldkampioen Frankrijk. Delvechhio leek de man van de wedstrijd te worden, totdat de Fransen in de laatste minuut gelijk maakten. De verlenging volgde en daarin bleek Frankrijk de sterkste: invaller David Trézéguet maakte de winnende treffer.
2004
Gastland: Portugal
Winnaar: Griekenland
2004 werd het jaar van de Grieken. Opvallend, omdat Griekenland bij niemand favoriet was om het toernooi te winnen. Mede door een redelijk gunstige loting tijdens het toernooi haalden de Grieken deel aan de finale. De finale ging tussen Portugal en Griekenland. Voorafgaand was er weinig twijfel: Portugal zou Europees kampioen worden. Spits Angelos Charisteas dacht daar anders over en maakte de EK-verrassing compleet. Nederland werd in de kwartfinale uitgeschakeld door de Portugezen.
2008
Gastland: Oostenrijk en Zwitserland
Winnaar: Spanje
EURO 2008 was een groot feest voor de supporters. Ze kon de speelsteden gemakkelijk bereiken met de auto of met georganiseerde reizen. Vooral de pleinen in Basel en Bern kleurden oranje. Het Nederlands elftal speelde superieur tijdens de wedstrijden in de poulefase. Italië en Frankrijk werden met respectievelijk 3-0 en 4-1 opzij gezet. Niet de twee minste voetballanden en de internationale pers was dan ook lyrisch over Oranje.
In de kwartfinale trof Nederland het Rusland van Guus Hiddink. De verlenging verliep dramatisch voor Oranje. Rusland won met 3-1 en werd in de halve finale uitgeschakeld door Spanje. De Spanjaarden namen het in de finale op tegen Duitsland en wonnen de EK-titel dankzij een doelpunt van Fernando Torres (foto).
Volg ons ook op Twitter!